Metafizika


fizika təbiəti.təbiətin qanunlarını öyrənir.təbiətlə bağlı nə varsa,gördüyümüz,toxunduğumuz hər şey fizikanın tərkib hissəsidir.bir də var ki,metafizika.yəni,fizikanın üstündə,fizikanın qanunlarına tabe olmayan kimi başa düşülür.məsələn,təbiətdə cazibə qanunu var da.istənilən varlıq təbiətin bu qanuna tabedir.amma,metafizikada bu qanunlar keçmir artıq.ona görə də ruh,allah,cin,şeytan kimi varlıqlara metafizik varlıqlar deyilir.yəni,ki onlar təbiətə aid deyil.belə.

ilk dəfə bu anlayışa aristotelin "metafizika" adlı əsərində rastlanılır. bu cür adlandırılmasına səbəb, aristotelin buradakı fikirləri əvvəl yazmış olduğu təbiətlə bağlı fikirlərdən sonra gəlməsi ilə bağlıdır. metafizikaya varlıq haqqında təlim, din, kosmologiya ilə bağlı məsələlər daxildir. məsələn, fizika elmi deyir ki, qatıq ağdır. metafizika isə belə deyir : mənə maraqlı deyil qatıq ağdır ya qırmızı. maraqlı olan, qatığın niyə ağ olmasıdır. metafizika hadisələr və proseslərin niyəsini axtarır.

Yunan mənşəli söz olub, təbiətdən sonra gələn, təbiətdən üstün duran anlamını verən anlayışdır.Metafizika dialektikanın əksinə olaraq hərəkətsizlik, ətalətlilikdir.Əgər dialektika inkşaf haqqında ən univerisal metod hesab olunursa, metafizika tam olaraq əksidir.İlk dəfə bu anlayışa Aristotelin "metafizika" adlı əsərində rastlanılır.Bu cür adlandırılmasına səbəb, Aristotelin buradakı fikirləri əvvəl yazmış olduğu təbiətlə bağlı fikirlərdən sonra gəlməsi ilə bağlıdır.Metafizikaya varlıq haqqında təlim, din, kosmologiya ilə bağlı məsələlər daxildir.Məsələn, Fizika elmi deyir ki, qatıq ağdır.Metafizika isə belə deyir: mənə maraqlı deyil qatıq ağdır ya qırmızı. Maraqlı olan, qatığın niyə ağ olmasıdır.

Metafizika hadisələr və proseslərin niyəsini axtarır.Təbiət elmlərinin, fizikanın işə yaramadığı məsələlərdə metafizika işə düşür.Məsələn, Tanrı haqqında olan fikirlər, yaradılış və s. məhz metafizikanın həll etməyə çalışdığı məsələlər sırasındadır.

Topluluğa qatıl!

Yazmağa başlamaq üçün özünüzə bir Riskbudur hesabı yaradın və ya mövcud hesaba daxil olun.